← กลับหน้าหลัก รายละเอียด สมาคมคนพิการกรุงเทพมหานคร
📘
พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550
กฎหมายหลักที่คุ้มครองสิทธิ์คนพิการทุกประเภท ครอบคลุม 9 ด้านหลัก · ปรับปรุงล่าสุด ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2556
สิทธิ์ 9 ด้านตามมาตรา 20
🏥
การฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์
🎓
การศึกษาในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย
💼
การประกอบอาชีพและการจ้างงาน
🏗️
การปรับสภาพแวดล้อม (Universal Design)
ℹ️
การรับข้อมูลข่าวสาร การสื่อสาร
⚖️
การได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย
💰
เบี้ยความพิการและสวัสดิการ
🤝
การมีส่วนร่วมทางสังคมและการเมือง
🙏
การนับถือศาสนาและวัฒนธรรม
มาตราสำคัญที่ควรรู้
มาตรา 4
นิยาม "คนพิการ"
บุคคลซึ่งมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคม เนื่องจากมีความบกพร่องทางการเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว การสื่อสาร จิตใจ สติปัญญา การเรียนรู้ หรืออื่น ๆ
มาตรา 5
ห้ามเลือกปฏิบัติ
คนพิการมีสิทธิ์เข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้จากสิ่งอำนวยความสะดวกอันเป็นสาธารณะ รวมถึงสวัสดิการและสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ โดยไม่มีการเลือกปฏิบัติ
มาตรา 20
สิทธิ์ 9 ด้านของคนพิการ
บัญญัติสิทธิ์ครอบคลุมทุกมิติของชีวิต ตั้งแต่การรักษาพยาบาล การศึกษา การประกอบอาชีพ สิ่งอำนวยความสะดวก ข้อมูลข่าวสาร สวัสดิการ และการมีส่วนร่วมทางสังคม
มาตรา 33
โควตาการจ้างงาน
นายจ้างหรือเจ้าของสถานประกอบการซึ่งมีลูกจ้างตั้งแต่ 100 คนขึ้นไป ต้องรับคนพิการเข้าทำงานในอัตราส่วน ลูกจ้าง 100 คน ต่อคนพิการ 1 คน
มาตรา 34
ส่งเงินเข้ากองทุนแทน
นายจ้างที่ไม่รับคนพิการตามมาตรา 33 ต้องส่งเงินเข้ากองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแทน ในอัตรา 365 เท่าของอัตราค่าจ้างขั้นต่ำต่อวัน ต่อคนพิการ 1 คน ต่อปี
มาตรา 35
สัมปทาน พื้นที่ หรือบริการ
แทนการรับเข้าทำงาน นายจ้างอาจให้สัมปทาน จัดสถานที่จำหน่ายสินค้าหรือบริการ ฝึกงาน หรือจ้างเหมาช่วงงานจากคนพิการหรือองค์กรคนพิการ
มาตรา 22
สิทธิ์ด้านการศึกษา
คนพิการมีสิทธิ์ได้รับการศึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวก สื่อ บุคลากร และความช่วยเหลือที่เหมาะสมตามความต้องการจำเป็นพิเศษ
มาตรา 27
กองทุนส่งเสริมคนพิการ
จัดตั้งกองทุนเพื่อเป็นทุนหมุนเวียนใช้จ่ายส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ให้กู้ยืมเงินประกอบอาชีพ และสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ
ประวัติและการปรับปรุงกฎหมาย
พ.ศ. 2534
ประกาศใช้ พ.ร.บ. การฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ พ.ศ. 2534 เป็นกฎหมายคนพิการฉบับแรกของไทย
พ.ศ. 2550
ประกาศใช้ พ.ร.บ. ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 — ขยายสิทธิ์ครอบคลุมกว่าเดิม เพิ่มมาตรการคุ้มครองด้านการจ้างงาน (ม.33-35)
พ.ศ. 2556
ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2556 — เพิ่มอัตราโทษ เพิ่มอำนาจคณะกรรมการ ปรับปรุงนิยามและกระบวนการร้องเรียน
ปัจจุบัน
กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) ทำหน้าที่บังคับใช้กฎหมายและให้บริการคนพิการทั่วประเทศ
📌 สำคัญ: การจดทะเบียนคนพิการ
สิทธิ์ตาม พ.ร.บ. 2550 จะได้รับก็ต่อเมื่อได้จดทะเบียนคนพิการและได้รับบัตรประจำตัวคนพิการจาก กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) หรือสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (พมจ.) แล้วเท่านั้น

📘 ดาวน์โหลด พ.ร.บ. คนพิการ ฉบับเต็ม

พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

⬇ ดาวน์โหลด PDF
💚
สวัสดิการและสิทธิประโยชน์คนพิการ
เบี้ยความพิการ · สิทธิ์รักษาพยาบาล · ลดค่าโดยสาร · กู้ยืมทุน · ลดหย่อนภาษี และอื่นๆ
เบี้ยความพิการ (รายเดือน)
กลุ่มเงื่อนไขจำนวน/เดือน
ทั่วไป คนพิการทั่วไปที่มีบัตรประจำตัวคนพิการ 800 บาท
ผู้ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ คนพิการที่ต้องการความช่วยเหลือในการดำรงชีวิต 1,000 บาท
ระดับรุนแรง คนพิการขั้นรุนแรงที่ได้รับการรับรองตามประกาศ 2,000 บาท
สิทธิ์ด้านการรักษาพยาบาล
🏥
บัตรทองคนพิการ (สปสช.)
รักษาฟรีในโรงพยาบาลรัฐ ไม่ต้องร่วมจ่าย พร้อมบริการฟื้นฟูสมรรถภาพ กายภาพบำบัด อุปกรณ์เครื่องช่วยคนพิการ
🦼
อุปกรณ์เครื่องช่วยคนพิการ
ได้รับเครื่องช่วยฟัง รถเข็น ไม้เท้า แขน-ขาเทียม และอุปกรณ์ที่จำเป็นอื่นๆ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
🚐
บริการรับ-ส่งฟื้นฟู
บริการรถรับ-ส่งสำหรับคนพิการที่เดินทางมาฟื้นฟูสมรรถภาพในศูนย์บริการคนพิการทั่วไป
สิทธิ์ลดค่าโดยสารสาธารณะ
ค่าโดยสารที่ได้รับสิทธิ์ลด/ฟรี
  • รถประจำทาง ขสมก. — ฟรี (รถร้อน) / ลด 50% (รถแอร์)
  • รถไฟ (การรถไฟแห่งประเทศไทย) — ลด 50%
  • รถไฟฟ้า BTS / MRT — ลด 50% (แสดงบัตรคนพิการ)
  • เรือโดยสาร — ลด 50%
  • รถบัสปรับอากาศ บขส. — ลด 50%
สิทธิ์กู้ยืมเงินจากกองทุนคนพิการ
ประเภทเงินกู้วงเงินระยะเวลาดอกเบี้ย
กู้รายบุคคล สูงสุด 60,000 บาท 5 ปี ปลอดดอกเบี้ย
กู้กลุ่ม (5 คนขึ้นไป) สูงสุด 1,000,000 บาท 5 ปี ปลอดดอกเบี้ย
สิทธิ์ลดหย่อนภาษีเงินได้
ผู้ดูแลคนพิการ
  • ผู้ดูแลคนพิการ ลดหย่อนได้ 60,000 บาท/คน ต่อปีภาษี
  • ดูแลได้มากกว่า 1 คน สามารถลดหย่อนได้ทุกคน
  • ต้องมีหนังสือรับรองการเป็นผู้ดูแลคนพิการจาก พก.
นายจ้างที่จ้างคนพิการ
  • หักค่าใช้จ่ายได้ 2 เท่า ของเงินเดือนที่จ่ายจริงให้คนพิการ
  • ต้องจ้างตามมาตรา 33 และได้รับการรับรองจาก กรมสรรพากร
วิธีขอรับสิทธิ์สวัสดิการ
1
จดทะเบียนคนพิการ
ยื่นขอจดทะเบียนที่ พมจ. / สำนักงานเขต / โรงพยาบาล พร้อมใบรับรองแพทย์ + บัตรประชาชน + รูปถ่าย
2
รับบัตรประจำตัวคนพิการ
บัตรระบุประเภทความพิการ ระดับความพิการ และสิทธิ์ที่ได้รับ ใช้แสดงเพื่อรับบริการทุกประเภท
3
ยื่นขอเบี้ยความพิการ
ยื่นที่สำนักงานเขต / อบต. / เทศบาล พร้อมบัตรคนพิการ + บัตรประชาชน + หน้าสมุดบัญชีธนาคาร
4
รับเงินโอนเข้าบัญชี
เบี้ยความพิการโอนเข้าบัญชีธนาคารทุกเดือน ไม่ต้องเดินทางมารับด้วยตนเอง
📞 ติดต่อสอบถาม
กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) โทร 02-106-9300 · สายด่วน 1479
หรือ สมาคมคนพิการกรุงเทพมหานคร เพื่อขอคำปรึกษาเพิ่มเติม

📗 ดาวน์โหลดคู่มือสิทธิ์คนพิการ ปี 2567

คู่มือฉบับสมบูรณ์จาก กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ

⬇ ดาวน์โหลด PDF
มาตรฐาน Universal Design สำหรับคนพิการ
มาตรฐานอาคาร · ระบบขนส่ง · ข้อมูลและสื่อสาร · สิทธิ์ร้องเรียน
มาตรฐานอาคารและสิ่งก่อสร้าง
🏗️ ทางลาด (Ramp)
ความชัน
ไม่เกิน 1:12 (สูง 1 หน่วย : ยาว 12 หน่วย)
ความกว้างสุทธิ
ไม่น้อยกว่า 90 ซม.
ราวกันตก
สูง 80-90 ซม. ทั้งสองข้าง
พื้นผิว
ผิวสากกันลื่น ไม่มีสิ่งกีดขวาง
🛗 ลิฟต์ (Elevator)
ขนาดภายใน
กว้าง × ลึก ≥ 110 × 140 ซม.
ประตู
ช่องเปิดสุทธิ ≥ 90 ซม.
ปุ่มกด
ความสูง 90-120 ซม. มีอักษรเบรลล์
เสียงประกาศ
บอกชั้นที่ถึงและทิศทางการเดินทาง
🚻 ห้องน้ำคนพิการ
ขนาดพื้นที่
กว้าง × ลึก ≥ 190 × 220 ซม.
ประตู
เปิดออกด้านนอก / บานเลื่อน ≥ 90 ซม.
ราวจับ
ด้านข้างและด้านหลังโถส้วม สูง 75-80 ซม.
อ่างล้างมือ
สูงไม่เกิน 80 ซม. มีพื้นที่สำหรับรถเข็นเข้าใต้
🅿️ ที่จอดรถคนพิการ
ขนาด
กว้าง ≥ 3.50 ม. ยาว ≥ 6.00 ม.
ตำแหน่ง
ใกล้ทางเข้าหลักมากที่สุด ระยะไม่เกิน 50 ม.
สัญลักษณ์
เครื่องหมายรถเข็นคนพิการ สีขาวบนพื้นสีน้ำเงิน
อัตราส่วน
ทุก 50 ที่จอดรถ → คนพิการ 1 คัน
มาตรฐานระบบขนส่งสาธารณะ
🚌
รถโดยสารสาธารณะ
ต้องมีพื้นที่สำหรับรถเข็น ราวจับสูง ป้ายเสียงบอกป้ายหยุด ประตูกว้าง ≥ 90 ซม. มีที่นั่งสำหรับคนพิการ
🚇
รถไฟฟ้า BTS/MRT
ลิฟต์ทุกสถานี ประตูกว้าง ป้ายอักษรเบรลล์ พื้นผิวต่างสัมผัส เสียงประกาศ และผังสถานีอักษรเบรลล์
✈️
ท่าอากาศยาน
บริการรถเข็นฟรี เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือ ห้องน้ำคนพิการทุกชั้น ช่องบริการพิเศษ ป้ายทั้งภาพและเสียง
มาตรฐานการเข้าถึงข้อมูลและสื่อสาร
ผู้พิการทางการเห็น
สิทธิ์เข้าถึงข้อมูล
  • เอกสารราชการต้องมีฉบับอักษรเบรลล์หรือเสียง
  • เว็บไซต์หน่วยงานรัฐต้องรองรับ Screen Reader
  • สื่อสาธารณะต้องมีคำบรรยายเสียง (Audio Description)
ผู้พิการทางการได้ยิน
สิทธิ์การสื่อสาร
  • บริการล่ามภาษามือในโรงพยาบาลรัฐ ศาล และหน่วยงานรัฐ
  • รายการโทรทัศน์ต้องมีคำบรรยายแทนเสียง (Subtitle)
  • ข่าวสารฉุกเฉินต้องมีล่ามภาษามือบนหน้าจอ
เว็บไซต์และแอปพลิเคชัน
มาตรฐาน WCAG 2.1 ระดับ AA
  • เว็บไซต์หน่วยงานรัฐต้องผ่าน WCAG 2.1 ระดับ AA
  • รูปภาพต้องมี Alt Text บรรยายเนื้อหา
  • สีและ Contrast Ratio ต้องได้มาตรฐาน
  • Keyboard Navigation ต้องใช้งานได้สมบูรณ์
วิธีร้องเรียนเมื่อไม่ได้รับสิทธิ์
1
ร้องเรียนต่อหน่วยงานโดยตรง
แจ้งผู้บังคับบัญชา / ผู้ดูแลอาคาร / หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงก่อน พร้อมหลักฐานภาพถ่าย
2
ร้องเรียนกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ
โทร 02-106-9300 หรือสายด่วน 1479 หรือยื่นเรื่องที่สำนักงาน พก. ทุกจังหวัด
3
ยื่นเรื่องต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน
กรณีหน่วยงานรัฐละเลยสิทธิ์คนพิการ ยื่นเรื่องที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน โทร 1676
4
ดำเนินคดีทางกฎหมาย
หากเลือกปฏิบัติโดยเจตนา ผู้กระทำมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
⚡ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
• กฎกระทรวงกำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคาร พ.ศ. 2548 (กฎหมายควบคุมอาคาร)
• พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 8 — บังคับอาคารสาธารณะต้องมีสิ่งอำนวยความสะดวก
• ประกาศ กทม. / ท้องถิ่น — กำหนดมาตรฐานเพิ่มเติมในพื้นที่

📙 ดาวน์โหลดแบบฟอร์มขอบัตรคนพิการ

ขั้นตอนการจดทะเบียนและรับบัตรประจำตัวคนพิการ จาก กรมพัฒนาสังคมฯ

⬇ ดูขั้นตอน